Wąż – najstarszy strażnik świata. Wężowe opowieści, cz. 1

Witajcie, Kochani! 🌿 Dawno mnie tu nie było, ale Żeńska Komórka cały ten czas stała na swojej łące, wśród ziół i kwiatów, i czekała, aż znów uchylę jej drzwi. Usiądźcie wygodnie w bujanym fotelu na werandzie, nalejcie sobie ciepłej herbatki – wracam z opowieściami, które od dawna nosiłam w sercu. Bardzo się cieszę, że jesteście. 💚

Wpis powstał na podstawie pracy dr. Henryka Perlsa „Wąż w wierzeniach ludu polskiego” (Lwów 1937). Opisuje dawne wierzenia, mity i obrzędy, a nie wiedzę przyrodniczą ani medyczną. Wszystko opowiadam własnymi słowami.

Od bardzo dawna chodził za mną ten temat. Wąż. Istota, która budzi lęk i zachwyt jednocześnie. Pojawia się nagle, jakby wyrastał spod ziemi, i równie nagle znika w jej szczelinach. Zrzuca skórę i wychodzi z niej odnowiony. Patrzy tak, że trudno odwrócić wzrok. Nic dziwnego, że ludzie od zarania dziejów widzieli w nim kogoś więcej niż zwykłe zwierzę.

Zapraszam Was w podróż przez wężowe opowieści. To pierwsza część cyklu – zaczynamy od początków, od najdawniejszych ludów, a w kolejnych wpisach dojdziemy do naszych, polskich wierzeń: węża domowego, króla węży ze złotą koroną, wężowych zaklęć i ziół. 🐍✨

Noworoczny gość

Zanim jednak wyruszymy w daleką drogę przez wieki, opowiem Wam, skąd we mnie ten wąż. 🌙

Był pierwszy dzień stycznia 2023 roku. Nowy Rok – świat jeszcze zaspany po nocnych fajerwerkach, w powietrzu zapach zimy i obietnic. I właśnie wtedy, w moim domu, na progu nowego czasu, pojawił się on. Mały zaskroniec. W samym środku zimy, kiedy jego bracia i siostry śpią głęboko w ziemi, pod korzeniami i kamieniami. Pewnie ciepło domu zbudziło go za wcześnie i powędrował szukać wiosny, której jeszcze nie było.

Mały zaskroniec na jasnym dnie wiaderka – noworoczny gość

Malutki, ciemny jak mokra ziemia po deszczu, z dwiema złotymi plamkami za głową. Zaskrońce mają tam żółte półksiężyce, a ja patrzyłam na nie i widziałam koronę. Tę samą, o której lud opowiadał, że nosi ją wężowy król.

Zaskroniec zwinięty w supeł, ze złotymi plamkami za głową

Ostrożnie przeniosłam go do wiaderka. I wtedy stało się coś dziwnego. Spojrzałam w dół, a jasne dno zamieniło się w księżyc w pełni. Na srebrnej tarczy leżał on – zwinięty jak znak zapisany starym, zapomnianym pismem.

Jasne dno wiaderka jak księżyc w pełni, a na nim mały wąż
Cień i jasny sierp jak półksiężyc, zaskroniec wije się w esy

Wił się powoli. Układał się w esy, w pętle, w znak nieskończoności. Jakby chciał mi coś napisać, a ja nie umiałam jeszcze tego przeczytać. Dziś myślę, że to była zapowiedź. Zaproszenie do tej właśnie opowieści.

Zaskroniec ułożony w wielką literę S
Zaskroniec zwinięty w znak nieskończoności, głowa w środku pętli

Nasi przodkowie powiedzieliby bez wahania: to wąż domowy. Opiekun progu i ogniska, duch, który przychodzi z ziemi, żeby czuwać nad domem. A jeśli zjawia się w Nowy Rok – tym bardziej trzeba go przyjąć z szacunkiem. Tak też zrobiłam. Mój noworoczny gość trafił w bezpieczne, naturalne miejsce, gdzie mógł spokojnie dośnić swoją zimę. Mnie został po nim obraz, który noszę w sobie do dziś. I może właśnie wtedy, bez słów, zaczęła się ta opowieść. 🐍💚

Zwierzę, które pamięta początek

Dawni ludzie czcili zwierzęta. Ślady tego kultu znajdujemy w wykopaliskach z czasów bardzo zamierzchłych, a jego echa przetrwały do dziś w przesądach i powiedzonkach. Bogowie egipscy mieli zwierzęce głowy, greckim bóstwom towarzyszyły sowy i konie. A spośród wszystkich zwierząt jedno szczególnie przykuwało uwagę i budziło nabożny lęk – właśnie wąż.

Wąż potrafi upodobnić się barwą do otoczenia, więc zauważa się go dopiero, gdy stoi się tuż obok. Wierzono, że jego wzrok ma moc „magnetyzującą”. Przychodził z ziemi i do niej wracał, dlatego uznawano go za posłańca z podziemi, opiekuna zmarłych i ducha przodków. Zrzucając skórę, odmładzał się – i stał się symbolem odrodzenia, wiecznie odnawiającej się przyrody. Grecy nazywali zrzuconą wężową skórę tym samym słowem, co starość. Wąż zostawiał więc starość za sobą.

Egipt – wąż na koronie faraona

W Egipcie kobra zdobiła koronę faraonów i strzegła władców. Według mitu bogini Izyda ulepiła węża, a Kleopatra – jak głosi opowieść – odeszła z tego świata przez ukąszenie żmii. Wąż był tu przede wszystkim istotą boską, czczoną i otoczoną szacunkiem, bliską słońcu i podziemiom. Tu narodził się też obraz węża połykającego własny ogon – koła bez początku i końca, symbolu wieczności.

Indie – wąż mędrzec i strażnik skarbów

To w Indiach kult węża był najbogatszy. Wąż bywał tu złośliwy, ale przeważał jego dobroczynny charakter. Był mądry i dzielił się wiedzą. Odkrywał przed bohaterami źródła wody życia, lecznicze zioła i ukryte skarby. Podziemne królestwo węży było pełne bogactw – w dawnym języku to samo słowo mogło znaczyć „pełny skarbów” i „pełny węży”.

Węża otaczano tam czcią: budowano mu domki i gniazda pod drzewami, modlono się do niego. Jego ukąszenie uznawano za karę za jakąś ukrytą winę. W Chinach także cieszył się wielkim poważaniem – w chińskich baśniach wąż jest zwykle przyjacielem człowieka. Pięknie pokazuje to hinduska bajka o osieroconej dziewczynie, którą bratowe wysłały do lasu po drewno bez sznurka. Gdy płakała, przypełzł wąż i sam zaproponował, by użyła go jako sznurka. 💚

Kreta – bogini z wężami w dłoniach

W pałacu w Knossos, sprzed niemal czterech tysięcy lat, odnaleziono figurki wielkiej bogini, władczyni sił przyrody, która trzyma węże w dłoniach. Na Krecie odkryto także gliniane figurki przedstawiające taniec z wężami oraz płaskorzeźbę dwóch węży wspinających się do naczynia z napojem. To prawdopodobnie dusze zmarłych, które przyszły skosztować złożonej im ofiary. W Mykenach pojawia się obraz sklepienia niebieskiego, które spoczywa na głowie i ogonie węża.

Grecja i Rzym – wąż, ziemia i płodność

Etruskowie zdobili wężami wazy, a na ich grobowcach pojawiał się wąż-gryf. Grecy zaś widzieli w wężu przede wszystkim dziecko Matki Ziemi. Ziemia – Gaja – była matką węży i chroniła je przed ludźmi. Wąż symbolizował jej życiodajną siłę i płodność. Bogini Demeter, opiekunce urodzaju, poświęcony był wąż. Podczas wiosennych obrzędów ku jej czci składano ofiary z pieczywa w kształcie węży, a resztki mieszano potem z ziarnem na zasiew, by plon był obfity. Kapłanki Dionizosa owijały sobie węże wokół ramion. 🌾

Od węża wywodziły swój ród całe miasta. Ateńczycy uważali za praprzodka węża Kekropsa, a założyciel Teb Kadmos i jego żona Harmonia byli przedstawiani jako para boskich węży. Starożytni chętnie opowiadali, że wielcy ludzie – jak Aleksander Wielki czy cesarz Oktawian August – mieli boskiego ojca w postaci węża. Takie pochodzenie było powodem do dumy.

W Rzymie wąż był geniuszem domu i rodu – opiekunem ogniska, łoża małżeńskiego i dobrobytu. Wierzono, że nie ma miejsca bez swojego ducha, a ten najczęściej ukazuje się pod postacią węża. W gaju bogini Junony żył wąż, któremu wiosną dziewczęta zanosiły dary. Jeżeli je przyjął, uznawano to za dobry znak: rolnicy wołali wtedy z radością, że rok będzie urodzajny.

Wąż uzdrowiciel i wąż jasnowidz

Skoro wąż mieszka w ziemi, to zna wszystkie rosnące w niej zioła i wie, które z nich leczą. Dlatego stał się boskim lekarzem. Pod jego postacią czczono Asklepiosa, greckiego boga medycyny – do dziś laska z owiniętym wężem jest symbolem lekarzy. W jego świątyni w Epidauros żył żółtawy wąż, otoczony czcią jak samo bóstwo. Gdy w roku 291 przed Chrystusem Rzym nawiedziła zaraza, sprowadzono tam kult Asklepiosa. Owidiusz opisuje, że bóg przybył jako wielki wąż ze złotym grzebieniem i zapowiedział się potrójnym sykiem. Ludzie wołali wtedy: deus est! deus est! – to bóg!

Ziemia kryje też całą wiedzę o przeszłości i przyszłości. Wąż, jej wysłannik, był więc jasnowidzem. W Delfach strzegł wyroczni wąż Pyton, zanim przejął ją Apollo. Wieszczowi Melampusowi węże wylizały uszy, a on od tej chwili rozumiał mowę ptaków. Wierzono, że para węży może wychować wieszczka.

Wąż dusza i wąż strażnik

Greckie bóstwa podziemne często otaczały węże – Persefona miała je wplecione we włosy. Wąż bywał też samą duszą zmarłego. W „Eneidzie” podczas stypy, którą Eneasz wyprawił dla swego ojca, na grobie pojawił się wąż i skosztował ofiarnych potraw. O filozofie Plotynie opowiadano, że gdy umarł, spod jego łoża wypełzła żmija i schowała się w ścianie – wierzono, że to jego dusza. Wąż strzegł też ciał wielkich ludzi przed drapieżnymi ptakami.

Ta sama siła miała jednak drugą twarz. Wąż, który niespodzianie wpełzł do domu albo świątyni, mógł zwiastować nieszczęście. Rzymianie wierzyli, że para węży w domu oznacza gospodarza i gospodynię, więc gdy dwa węże rozpełzły się w dwie strony, wróżyło to rozłąkę małżonków. Opowiadano też, że gdy niemowlę Roscius spało w kołysce, niania ujrzała węża owiniętego wokół dziecka. Wróżbici orzekli, że chłopiec zdobędzie wielką sławę – i tak się stało. Wąż pojawiający się przy dziecku to częsty motyw: zapowiedź niezwykłego losu.

Wąż mógł być także stróżem sumienia. Greckie Erynie, boginie zemsty, ścigały zbrodniarzy i często ukazywano je z wężami. Pliniusz zapisał, że węża, który skrzywdził człowieka, ziemia nie przyjmuje z powrotem – musi tułać się pod gołym niebem, odrzucony przez własne dzieci. Ten wątek odnajdziemy później u naszego ludu.

Z kolei z Arabii pochodzi stara opowieść, powtarzana przez Herodota, że małe żmije przychodzą na świat kosztem życia swojej matki. To oczywiście mylna obserwacja, ale nasz lud znał ją także. Tłumaczył sobie, że Bóg tak urządził świat celowo, żeby węży nie było zbyt wiele.

Ciekawostka: Rzymianie wierzyli, że skóra węża przewiązana wokół brzemiennej kobiety ułatwia poród, a owinięta wokół drzewa owocowego sprawia, że znów zacznie rodzić. Głowa węża zakopana pod progiem miała przynosić domowi szczęście.

Wczesne chrześcijaństwo

Kult węża był tak głęboko zakorzeniony, że przetrwał nawet koniec starożytności. Istniała sekta Ofitów, którzy czcili oswojonego węża jako przedstawiciela wielkiego, niebiańskiego króla. Owijał się on wokół sakramentalnego chleba. W roku 1001 arcybiskup Arnulf sprowadził z Konstantynopola do Mediolanu brązowego węża. Jedni mówili, że to wąż Asklepiosa, inni, że wąż miedziany Mojżesza, a jeszcze inni widzieli w nim Chrystusa. Matki przynosiły do niego chore dzieci. Z czasem jednak w legendach chrześcijańskich wąż coraz częściej przedstawiał pierwiastek zła – kusiciela z raju.

Germanie i Skandynawia

Longobardowie we Włoszech czcili złotego węża. Sasi nosili wizerunki węża albo smoka na wojennych chorągwiach. W Skandynawii wąż łączył się z Odynem – bogiem, który chętnie przemieniał się w węża. Ofnir i Svafnir to zarazem imiona węży i przydomki Odyna. W sagach smoki i węże odznaczały się wielką mądrością. Saxo Gramatyk zapisał, że zjedzenie węża dawało mądrość, siłę i zrozumienie mowy ptaków.

Bałtowie – węże przy stole

U naszych sąsiadów – Litwinów, Prusów i Łotyszy – kult węża przetrwał długie wieki, nawet po przyjęciu chrześcijaństwa. Kronikarze opisywali, że na Litwie i Żmudzi trzymano węże w domach, pod piecem albo w kącie izby, gdzie stał stół. W pewnych porach roku kapłan zapraszał je modlitwą do stołu. Węże wychodziły po białym płótnie, siadały na stole i kosztowały potraw. Gdy odeszły, ludzie z radością jedli to, co węże pobłogosławiły, i ufali, że cały rok im się poszczęści. Jeśli jednak węże nie skosztowały jedzenia, bano się nieszczęścia. 🍽️

Węże były tam tak oswojone, że jadły z jednej miski z dziećmi. Litewskie słowo gyvatė oznacza węża, a zarazem dobytek – mienie wieśniaka. Mówiono, że każdy dom ma swojego węża, a gdy dom ma upaść, wąż wychodzi spod podłogi. Opiekowało się nim bóstwo Trimpos – młodzieniec w wieńcu z kłosów, bóg źródeł, rzek, deszczu i zasiewów. Poświęcony mu wąż mieszkał w naczyniu wśród kłosów i był karmiony mlekiem. Litwin, który spotkał węża w drodze, czuł się pod opieką bóstwa.

Ślady tego kultu przetrwały w języku. Suchą wiosnę Litwini nazywali „suchym Jurgisem”, mokrą – „mokrym Jurgisem”, a gdy wiosna się spóźniała, wołali: „Kochany Jurgusiu, gdzie jesteś?”. Jurgis to Jerzy – a święty Jerzy, 23 kwietnia, w walce ze smokiem uosabia zmaganie budzącej się przyrody z ciemną zimą. 🌱

Na Żmudzi mówiono o kimś rozgniewanym, że „syczy jak wąż bez koziego mleka”. Drugie przysłowie brzmiało: „zapal świecę wężową, a zbiorą się węże”. Wierzono bowiem, że z tłuszczu starego węża można ulać świecę. Gdy ktoś znalazł się w kłopocie, wystarczyło ją zapalić, a węże z całej Litwy, z królem na czele, przybywały mu na pomoc. 🕯️ O wężu Litwin nie mówił, że „zdycha” – nazywał go przyjacielem domowym.

U Prusów kobiety zanosiły mleko wężom mieszkającym w dziuplach świętych drzew, prosząc o siłę dla swoich mężów. Na Litwie spotyka się też pieczęcie herbowe z XV–XVII wieku z wizerunkiem węży.

Finowie

Węże pojawiają się także w fińskiej „Kalewali”. Bohater Lemminkäinen musi pokonać wężowy płot, a przed bramą upragnionego celu czeka na niego wąż, którego usuwa zaklęciem. Finowie znali niezliczone zamawiania przeciw ukąszeniu – w późniejszych wiekach już chrześcijańskie, z udziałem Matki Boskiej, św. Piotra i św. Pawła.

Słowianie – wąż domowy

I tak dochodzimy do nas. U Słowian wąż był przede wszystkim duchem opiekuńczym przodka, który czuwa nad życiem i dobrobytem rodziny. Nazywano go didko, did, dziad, diduch, dziadek domowy – czyli przodek rodu. Polskie nazwy to domowe bożęta. Mieszkał za piecem, pod progiem, na podwórzu, w chlewie. Chronił gospodarstwo, kochał dzieci i troskliwie pilnował domu w czasie żniw, gdy wszyscy byli w polu. Często hodowano parę węży – samca i samicę, gospodarza i gospodynię.

Mam dla Was jeszcze jedną czeską opowieść: pewna kobieta znalazła w lesie białego węża. Z radością przyniosła go do domu i oznajmiła mężowi, że znalazła szczęście. Umieścili go za piecem, karmili najlepszymi potrawami – i rzeczywiście zaczęło im się wieść. 🤍

O wężu domowym napiszę Wam szerzej w następnej części cyklu.

Średniowiecze i brat Mikołaj z Polski

W średniowieczu wąż trafił do ksiąg lekarskich. Uczeni zalecali go niemal na wszystkie choroby, a z ich receptur wiedza ta przeszła do ludu. Ciekawy jest przekaz z naszej historii: w roku 1278 dominikanin brat Mikołaj z Polski, słynny lekarz, nauczał, że jedzenie węży pomaga na wszelkie dolegliwości. Kronikarz zapisał, że ludzie chwytali wtedy węże gołymi rękami „w imię brata Mikołaja”. Brat Mikołaj miał nawet polecić księciu Leszkowi Czarnemu i jego żonie Gryfinie, by jadali węże, co miało im dać upragnione potomstwo. W jego pismach wąż jest uniwersalnym lekarstwem – miał zachowywać młodość, piękną cerę i chronić przed siwizną.

Znano też ziele zwane smoczym, które miało chronić przed ukąszeniem, a Karol Wielki zalecał jego uprawę. Pojawiały się „języki i korony żmijowe” – w rzeczywistości były to zwykle różki innych zwierząt. A obok tej uczonej medycyny rozwijały się kazania i legendy, w których wąż stawał się coraz częściej kusicielem i wcieleniem zła.

Dwie twarze węża

I to jest chyba w wężu najpiękniejsze. Od zawsze ma dwie twarze. Jest strażnikiem i zagrożeniem, lekarzem i trucizną, duszą przodka i zwiastunem nieszczęścia. Jest ziemią i słońcem, życiem i śmiercią, początkiem i końcem. Jak ten wąż, który połyka własny ogon. 🐍

W następnej części zajrzymy pod nasz próg i za nasz piec, gdzie mieszkał wąż domowy.

Pamiętajcie: opisuję dawne wierzenia i obrzędy, nie przepisy ani porady. Wszystkie węże żyjące w Polsce są pod ochroną – nie wolno ich chwytać, krzywdzić ani zabijać. Jeśli spotkasz węża, po prostu daj mu odejść. 💚

Magdalena


Źródło: dr Henryk Perls, Wąż w wierzeniach ludu polskiego, Lwów 1937, Nakładem Drukarni Naukowej (zdigitalizowane w Repozytorium Cyfrowym Instytutów Naukowych, rcin.org.pl).

Plecionka

Żeby w bajce być,

Trzeba o niej śnić

Trzeba o niej marzyć wciąż

Mimo, iż kusi Pan Wąż

Baju, baju – będziesz w Raju,

Niosą, pradawne słowa,

Czy kipi nimi głowa? Naukowa?

Czy z serca te niosą się wieści?

Napięciem przesycone treści.

Bo cóż wydarzyć w bajce się może?

Ano wszystko to co stworzę.

Co nakreślę i co zmyślę,

I zatopię się w domyśle.

Zanurzę się w jej przestrzeni,

Poznam grę świateł,

Poznam grę cieni.

Bo Bajka, jak niosą wieści,

To w głowie się nie mieści.

Bajka to rzecz z morałem,

Trzeba jej wiernie, w pełni oddać się

Duszą i Ciałem.

by Magdalena 🍀🐝☀️🍎💕

Na Jabłonkę

Gościu,

Usiądź pod mą koroną, przytul do pnia

I odpocznij sobie.

Witamin tu mnogość,

Przyrzekam ja tobie.

Wprost z hesperyjskiego sadu dostarczone,

Kroplami deszczu podlane,

Słonecznymi promieniami wysycone.

Skosztuj mych darów,

Tu zawżdy smaki urozmaicone.

Owoce me możesz zjeść na surowo,

Gotowane i też pieczone.

Obiecuję,

Będziesz mieć zmysły dopieszczone.

Kwaśne, słodkie, słodko-kwaśne,

Zadowolą podniebienia najbardziej grymaśne

Żółte, bordowe, zielone, czerwone,

Natury pędzlem wybarwione.

Kremowe, soczyste, chrupiące, kruche,

Nie zostawię cię gościu

Z pustym brzuchem.

Z okazji Światowego Dnia Jabłka

~Magdalena 😊💕🍏🍎

Brama Czasów – 22000 Šibenik

Szybenik – miasto w Chorwacji, którego tak naprawdę nie miałam zamiaru odwiedzić. Los jednak zadecydował inaczej. Plan był taki, żeby dotrzeć i osiąść w miejscu, w którym spędzałam wakacje dwa lata temu, w okolicach przepięknego miasta Split, o którym niebawem również pojawi się wpis. Ze względu na różne perypetie życiowe nie mogłam zaplanować dokładnego terminu wyjazdu co skutkowało tym, że nie mogłam dokonać wcześniejszej rezerwacji miejsca docelowego. Tegoroczny wyjazd wakacyjny spokojnie więc nazwać mogę Wielką Włóczęgą. W ciągu trzech tygodni nocowaliśmy z rodzinką w sześciu różnych miejscach. Najdłuższy pobyt to właśnie Szybenik. Jest to kolejne z chorwackich miejsc w którym się zakochałam. A dokładniej, w szybenickim Starym Mieście.

Szybenik to miasto na wybrzeżu Dalmacji Północnej, które wyróżnia się wyjątkowym bogactwem zabytków. Według oficjalnej historii Stare Miasto wzniesione zostało przez Słowian w XI wieku, na wzgórzu wznoszącym się nad ujściem rzeki Krka. Nazwa Szybenik pojawia się po raz pierwszy w 1066 roku w statucie króla chorwackiego Petara Kresimira IV. Szybenik jest najstarszym rodowym miastem Chorwatów na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, jednak prace archeologiczne w Zamku św. Anny dowodzą, że miasto było zamieszkałe na długo przed przybyciem Chorwatów, ślady wskazują nawet na trzeci wiek p.n.e. Miasto to nigdy nie zostało zdobyte przez Imperium Osmańskie.

Do odwiedzenia Starego Miasta zainspirowała nas Donka, dziewczyna pracująca w przyplażowym barze. To ona opowiedziała nam ciekawostkę, że Szybenik to miasto w Chorwacji, w którym jest najwięcej stopni schodowych. I rzeczywiście. Już po pierwszej wycieczce, na drugi dzień miałam zakwasy w udach i pośladkach mimo, że na codzień jestem rozćwiczona 🙂 Dobrze, że tym razem nie wpadłam na pomysł by założyć buciki na obcasie co kiedyś, dawno temu uskuteczniłam, wybierając się na moją pierwszą wycieczkę do Splitu. Na chorwackie stare miasta polecam ubrać albo obuwie sportowe albo płaskie, najlepiej podgumowane sandałki.

Wchodząc na Stare Miasto poczułam, że przekraczam magiczne Wrota Czasu. Miasto zbudowane z kamienia. Strome, wąskie, kręte uliczki. Pełno w nim zaułków i zakamarków. Gdybym zmęczona usiadła i zasnęła na którymś ze schodków, po obudzeniu, bez problemu mogłabym pomyśleć, że to XVIII albo XIX wiek. Dotykając murów i kamieni można pobudzić pamięć komórkową i zacząć czytać historię tego miejsca własnym wnętrzem.

Szybenik to dla mnie konstrukcja światłocienia. Cień rzucany przez kamienne budynki powoduje, że spacer wąskimi uliczkami, pomimo upału, jest znośny i przyjemny. Czy dawne cywilizacje były budowniczymi Cienia? Cienia ochronnego? Chyba tak 🙂

Nasze szybenickie wycieczki, trzy 🙂 odbyły się późnymi wieczorami, gdy upał był już w miarę znośny, jednak spacer po tych ciemnych zaułkach i krętych uliczkach sprawia, że wyobraźnia sama podsuwa obrazki, tworzy scenariusze, wywołuje na wierzch podświadome lęki. Wcale nie dziwi więc fakt, że Szybenik to pierwsze miasto na świecie w którym 28.08.1895 roku uruchomiono oświetlenie elektryczne. Zasilanie pochodziło z elektrowni wodnej zbudowanej przy wsparciu Nikoli Tesli na rzece Krka. Była to druga na świecie elektrownia – pierwszą, dwa dni wcześniej, Edison uruchomił na rzece Niagara. Sama, pomimo oświetlenia, miałam ciarki na skórze, przechadzając się niektórymi uliczkami.

Byłam już w wielu starych miastach i wszędzie tam mieszkają koty. W Szybeniku na każdej ulicy mieszka jakiś kot. Odwiedzając to miasto trzy razy zauważyłam, że one mają tam własne rewiry. Nie błąkają się tak po prostu. Każdego ze spotkanych kocurów spotykałam ponownie w dokładnie tych samych miejscach. Koty to opiekuńcze duchy starych miast. Dzięki nim mieszkający tam ludzie nie mają problemu z gryzoniami zagrażającymi zgromadzonym zapasom, czy roznoszącymi wszelką zarazę. Koty szybenickie są bardzo miłe, otwarte, pozwalają na czułości, chętnie dosiadają się do spożywających pokarmy ludzi i przyjmują ich wyrazy uwielbienia.

Nad miastem góruje Twierdza św. Michała, niegdyś Zamek św. Anny, na której odbywają się różne festiwale muzyczne i świetlne spektakle. W ogóle Szybenik jest niezwykle rozśpiewanym miastem. W co drugiej, trzeciej knajpce, barze czy restauracji, ktoś śpiewa. A to zespół umilający czas biesiadującym turystom, a to męski chór brawurowo wykonujący covery światowych przebojów, a to karaoke… Gwarno, wesoło, tanecznie i śpiewnie – tak określiłabym nastrój miasteczka.

Dodatkową atrakcją miasta jest odbywający się na przełomie czerwca i lipca Międzynarodowy Festiwal Dzieci. Jedyny taki na świecie. Podczas festiwalu prezentowane są wszystkie formy aktywności twórczej dzieci. Występy dziecięcych zespołów, warsztaty twórcze, część edukacyjna. Miasto skąpane jest kolorami, balonami, jest głośno i wesoło a na niebie tańczą fajerwerki.

Szybenik to miasto, które mnie zauroczyło. Już wiem, że i tam będę wracać przy każdej możliwej okazji. Może uda się odwiedzić je choć raz za dnia i zwiedzić wszystkie twierdze, a także wejść głębiej w Cmentarz sv. Any, bo po nocy to jednak tak trochę straszno 😉

By oddać klimat miejsca wrzucam, trochę więcej niż trochę, fotek. Mam ich więcej i trudno było mi dokonać selekcji. Miasto jest tak urocze, że pokuszę się o stwierdzenie, że jest ich tylko tyle . Miłego 🙂

Panta Rhei – w odcieniu Baala

Nie znałam wartości swego serca

Nim na południe dotarłam.

Południe pokochałam.

Pamięć wróciła i

Zrozumiałam.

Północną Matkę,

W chwale świadomie,

Umiłowałam.

To Stamtąd tęsknota duszy zawodziła

By mi Ona twarz obmyła,

Lico rozpogodziła,

Wiatrem na wskroś przeszyła, wzrok nawilżyła.

Wena

Dręczą dłonie.

Pieką, palą…

Czy je zamknąć? Czy…

Otworzyć?

One chcą własnym życiem żyć w ich chwili…

Czy je puścić, uwolnić?

Pozwolić im swą życia wersję tworzyć?

*

Napięcie chce pójść w przód,

Choć chwilę błysnąć i zaświecić,

Chce Prawdzie nadać własny kolor,

Zwarcie zrobić, pożar wzniecić.

*

Czasem tak dużo ciśnie się na usta…

Słów pełna droga pusta….

*

Czy może Sercu dać zgodę,

I Światło ćmić po woli ?

Rytmicznie blask rozniecać,

Światłu nierozproszonemu pozwolić się wzniecać,

Płomieniem wprost z nasienia roztlonym,

Wewnętrznym pulsem uniesionym.

*

Życiem żyć, a nie przed życiem uciekać,

Kierować swoim losem.

Zegarki mówią…

Ludzkim głosem.

💕

Magdalena

Falowanie

Głowa nasiąka brakiem humoru,

Ściana smogowa, bez folkloru

Gamą niekoloru

Diament brudzi,

Serca,

Chłodem studzi.

*

A gdyby tak, choć raz,

Na wspak.

Wejść na biegun bańki cienistej,

Zluzować ciernie korony ciernistej…

Usiąść pod Lipą,

Popatrzeć na Lipę,

I poczuć tę Lipę…

Tchnieniem głęboko…

Ku Poznaniu,

W głębię wyruszyć.

*

A potem beton skruszyć.

Żagle rozwinąć, ster w dłonie ująć,

Z toni na wierzch wypłynąć,

I otwartym szeroko horyzontem

W Życie ruszyć.

Magdalena 💕🐣

Boski Gobelin

Z okazji Nowego Roku życzę Wszystkim by ten rok przyniósł dużo zdrowia i wiele radości, by obficie darzył szczęściem, miłością, przywrócił spokój serc i wewnętrzny uśmiech 🌟

🎵 Posłuchaj na YouTube

Adam Mickiewicz

SNUĆ MIŁOŚĆ

Snuć miłość, jak jedwabnik nić wnętrzem swym snuje,

Lać ją z serca, jak żródło wodę z wnętrza leje,

Rozwijać ją jak złotą blachę, gdy się kuje

Z ziarna złotego, puszczać ją w głąb, jak nurtuje

Źródło pod ziemią, – w górę wiać nią, jak wiatr wieje,

Po ziemi ją rozsypać, jak się zboże sieje,

Ludziom piastować, jako matka swych piastuje.

Stąd będzie naprzód moc twa, jak moc przyrodzenia,

A potem będzie moc twa, jako moc żywiołów,

A potem będzie moc twa, jako moc krzewienia,

Potem jak ludzi, potem jako moc aniołów,

A w końcu będzie jako moc Stwórcy stworzenia.

💕

Magdalena

Chciej

Czasem w człowieku mieszka taki Chciej,

I mówi:

To miej, to miej, i to i jeszcze to…

Miej,

Coraz więcej chciej.

Chciej bywa, że

Chce być usłużny.

I nie robi tego dla jałmużny.

Nie, o nie , nie tego Chciej chce.

Chciej, chce Naj…

Najpierwszy, najlepszy,

Najdobrzejszy,

Uda nawet, że jest pokorniejszy,

Byle tylko być – pierwszy.

Tak,

Chciej lubi mieć na zawołanie…

Tak, tu i teraz, niech się stanie!

Tupnie, oczka zwilży, piąstki ułoży,

W mig haftowany podpis

Na człowieczej obroży, złoży.

I człowiek w jarzmo Chcieja upięty,

Goni po Chciejskie chętki i przynęty,

I w kółko, wokoło orze jak może,

Do upadłego,

Bo chcieć to móc…

Ciśnie więc swe flaki na całego.

Chciej Kołodziej…

I chce, i chce,

I gna, i goni,

Chciej znów swe chciejskie łezki roni.

I tupie, zęby zaciska, piąstki układa,

W człowieku coraz mniej jego,

Coraz większa w nim zwada,

Coraz większa skrucha,

Pod chciejskim pręgierzem,

Tylko swego Chcieja słucha,

Aż w końcu wyzionie Ducha.

Człowiek,

Chciejowi nie dogodzi,

Istoty swej nie rozwinie,

Życia nie przeżyje…

Topiąc je w wiecznej winie.

Bo Chciej to taki

Iluzji czarodziej,

Paluszkiem się nie zadowoli,

To Życia złodziej.

Na zielonej trawie..

Filipek z zarośli wystawia uszy
i nasłuchuje dźwięków borzej duszy.
Ach te mody, zmieniają się
w mgnieniu oka, skrzeczy sroka.
Dziś modne jest to, jutro tamto,
nie nadążasz kolego, jesteś do niczego.
Raz kiedyś wilk podążając za modą,
wzgardził wodą.
Wypił wilk piw kilka
i nosiły potem wilki wilka,
przez dni kolejnych parę,
bo w kacu miał swą karę.
Wilk mądry po szkodzie..
Stracić głowę starczy chwilka,
nieśli go więc tylko raz,
a nie kilka.
Niedźwiedzia woła mjododajna pszczoła,
z gawry wylazł i do mjodłodajni się skrada,
o modach i głupotach nie gada,
bo mjodek świeży to od zawsze
ulubiony przysmak mjodojada.
A tylko lud za modą..
Raz w plus, raz w minus.
Niczym liski farbowane,
licząc na jakąś zmianę, gonią
po wymyślonym niebie,
tracąc Siebie.
Szukając szczęścia w złocie,
zapominają o prostocie..
I frajdzie z kąpieli w błocie.

by Magdalena 🙂

Wśród

Jedna Prawda

Zawarta pomiędzy prawdami,

Pomiędzy kolorami, barwami,

Odcieniami…

Pomiędzy dźwiękami, brzmieniami,

Tonami…

Czy oktawa czy kwinta?

To wciąż achillesowa pięta.

Wio! Linio!

Zewsząd wołają,

Prawdy pomiędzy nie zważają,

Że i zera

Swe plusy i minusy zmieniają.

by Magdalena 😊☀️

Na Podniebiu

Za oknem zbierają się chmury.

Dzień jasny zmienia się w ponury,

Nadchodzi cień mgły

Szarobury.

Pierwej obłoczki nieśmiałe,

Jeden z drugiego.

Znikąd się biorą, na potęgę mnożą,

Dystansu nie trzymają,

Płynne i plastyczne,

Gdzie chcą docierają,

Gromem grożą.

Kto formuje chmury?

Ten co na nie patrzy?

Czy ten co tchnie je z góry,

I wypuszcza ze swej tajnej dziury?

Zawiłe, wijące się kłęby

Potężne kaskady żywiołu,

Niczym sztorm powietrzny

Widzialny z dołu…

Obok samotny obłok z lekka tańcząc

Odlatuje…

Umknął, wyrwał się

I poboczny

Swój wątek snuje…

Dąb – Rzecz w Polsce, pospolita.

Oko Jagiełły

Dziś dzień świąteczny, Narodowe Święto Niepodległości. Moje myśli nieustannie kierują się w stronę lasu. Nie zważam więc na Czas i lecę w las 🙂 W tym roku miałam szczęście i spotkałam na swej drodze kilku takich polskich władców borów.

Przez oko Dębu Jagiełły patrzę na te dwa Nagie Dęby 🙂 i przypominam sobie jak pieruńsko kojąco wpływa na mnie pobyt w dębowym gaju, od razu ładują się wewnętrzne akumulatory.

W dąbrowie spędzić dzień dobry, spotkać dobrych braci od ochrony, obrony.

Gdy człowiek jest roz(s)trojony, gdy myśli, ciało i oddech są niezjednoczone, energia napędowa rozdziela się na trzy, co powoduje, że żadna z tych trzech części nie dostaje pełnej mocy. Gaj daje ochronny cień. Przytula, otula, pozwala odetchnąć, ochłonąć. W jego cieniu można uporządkować szaleństwo, schłodzić głowę. Następuje połączenie oddechu, ruchu ciała, myśli. Człowiek jednoczy się w sobie i taka skoncentrowana energia zasila, dodając napędu. Osoba zharmonizowana dostaje pełną moc.

W cieniu widać wyraźniej, nie razi, wszystko jest stonowane, w swej wyrazistości – uwypuklone. W cieniu każdy dźwięk jest wyraźniejszy.

Co tworzy muzykę, dżwięk czy pauza?

Miara sztuki czy sztuka miary?

Co ważniejsze, podróż czy przystanek?

Na przystanku można przyjrzeć się podróży. Po prostu przez chwilę trwać, nie gnać. Trwanie w czasie to czas życia.

Czy umyka?

Czy go gonię?

Czy się z nim ścigam?

Czy go wyprzedzam?

Czy tęsknię za odliczonym?

Bądź – mówi Dąb. Weź w dyby swój byt.

„Człowiek jest tylko sumą oddechów” cytując Sidney’a Polaka. Jaki jest mój oddech? Płytki, powierzchowny, zachłanny? Czy głęboki i sycący?

Spokój bijący od dębów wpływa na ciepło myśli. Przebywając w dębowych gajach, doświadczyć można spektakularnych widoków, prawdziwych świetlnych spektakli.

Dąb to święte drzewo burzy i grzmotu, siły, długowieczności i nieśmiertelności. Na obszarze słowiańskim związany z bogiem piorunów – Perkunem. Rzym dawny, największe zasługi obywatelskie wieńczył liściem dębowym. Staroitalskim opiekunem czasu był Janus, traktowany na równi z Jowiszem. Z szumu dębowych liści, w Dodonie – najstarszej wyroczni greckiej, kapłani odczytywali wolę Zeusa. Złote Runo wisiało na dębie. Okręt Argonautów – Argo, posiadał belkę wyciętą z dębów dodońskich, dzięki czemu okręt mógł mówić i posiadał dar wieszczenia.

Zygmunt Gloger w „Encyklopedii staropolskiej ilustrowanej” pisze: „Słowianie czcili starożytne dęby od wieków. W jednej starej kolędzie podkarpackiej mowa jest o stworzeniu świata, kiedy nie było nieba ni ziemi, tylko morze sine, a pośród morza stały dwa dęby.”

W wierzeniach ludowych żołędzie odpędzały pioruny dlatego kładło się je na parapetach. Noszone przy sobie, jako np. bransoletka, ochraniały przed piorunem i zapewniały dobrobyt.

Żołędzie to owoce dębu. Zawierają ok. 50% skrobi, 6% białka i 30% tłuszczów. Są bogate w potas, magnez, witaminę PP i kwasy fenolowe. Przed spożyciem należy poddać je odgoryczeniu. Można je jeść ugotowane, przygotować z nich mąkę, kawę. Dawniej kawę żołędziową polecano rekonwalescentom i osobom z anemią jako bardzo pożywną.

Liście dębu są znakomitym dodatkiem przy kiszeniu ogórków oraz pieczeniu chleba.

Kora dębu ma działanie ściągające i od dawna stosuje się ją w ziołolecznictwie, np. do płukania gardła.

Dobrym ćwiczeniem na zwiększenie pojemności płuc jest zabawa językowa, którą pamiętam z dzieciństwa. Należy wziąć wdech i na jednym wydechu, jak najszybciej i w kółko powtarzać: ząb zupa zębowa, dąb zupa dębowa. Powodzenia 🙂

by Magdalena 🙂

Rzecz O Ulach

Wpis powstał na podstawie książki Ireny Gumowskiej „Pszczoły i ludzie”, artykułu z Leksykonu Teatru NN i moich starych notatek. Opisuje historię, wierzenia i medycynę ludową, a nie aktualną wiedzę medyczną. Miodu nie podaje się dzieciom poniżej 1. roku życia, a produkty pszczele mogą uczulać.

Łacińska nazwa pszczoły miodnej to Apis mellifica. Egipcjanie wierzyli, że pierwsza pszczoła wyleciała z rogów świętego byka Apisa, i dlatego to Egipt uchodzi w Europie za kolebkę pszczelarstwa. W Indiach pszczołę łączono z Wisznu, a Krysznę przedstawiano z pszczołą na głowie. Biblijna kraina „mlekiem i miodem płynąca” to Kanaan. W X wieku Ibrahim ibn Jakub tak samo opisał ziemie słowiańskie. Miód jadali bohaterowie Homera, dostawał go Zeus, cenił go Hipokrates, a greccy atleci jedli go przed igrzyskami.

Starożytni dobrze znali konserwujące właściwości miodu. W miodzie przechowywano ciało Aleksandra Wielkiego. Według Herodota żołnierze w ten sam sposób przewieźli do ojczyzny ciało swojego wodza. Miodem balsamowali zmarłych także Grecy i ludy Afryki. Wierzono też, że miód pomoże ukąszonemu przez żmiję albo pogryzionemu przez wściekłe zwierzę, a jad pszczół miał uodparniać na jad węży. W wielu częściach Afryki pszczoły do dziś są zwierzętami totemicznymi, w Australii bywają uznawane za święte, a ich hodowla od wieków była ważna w Chinach i w obu Amerykach, zwłaszcza u Azteków.

Ze Skandynawii pochodzi podobno „miodowy miesiąc”: wesela trwały tam cały miesiąc i pito na nich miód pitny.

Ludzie zabierają pszczołom miód od tysięcy lat. Sceny wybierania miodu z dziupli zachowały się na hiszpańskich malowidłach naskalnych, m.in. w Grocie Pajęczej koło Walencji. W Danii w dębowej trumnie z epoki brązu znaleziono naczynie z winem żurawinowym słodzonym miodem. Egipski papirus Ebersa sprzed ponad 3500 lat wspomina leczenie ran miodem, a w grobowcach faraonów odkryto naczynia z miodem i malowidła przedstawiające hodowlę pszczół. Pod Neapolem wykopano szczelnie zamknięte wazy z miodem sprzed ok. 2500 lat. Podobno wciąż nadawał się do jedzenia.

Najpierw podbierano miód dzikim pszczołom. Potem rozwinęło się bartnictwo, czyli hodowla w barciach, dziuplach wydrążonych w drzewach. Najpóźniej pojawiło się pasiecznictwo, w którym ule stoją zebrane w jednym miejscu.

Na naszych ziemiach wosk wykorzystywano już w epoce brązu do odlewania metali. Priskos, poseł do Attyli, zapisał, że zamiast wina podano mu napój zwany medos. To jedno z najstarszych zapisanych słów słowiańskich. Średniowieczni kronikarze pisali o ziemiach słowiańskich jako o krainie miodem płynącej, a miód był towarem eksportowym. Pszczoły traktowano niemal jak członków rodziny. Nazywano je „złotymi muszkami” i „bożymi robaczkami”, a o martwej pszczole mówiono, że umarła, a nie że zdechła. Zabicie pszczoły uważano za grzech, dlatego siarkowanie rodzin pszczelich zlecano często osobom spoza miejscowej społeczności.

Wierzono, że pszczoła narodziła się z ran świętych, a nawet samego Jezusa. Pasieka powinna stać blisko kościoła, w zasięgu dzwonu, a dzwonki miały przywabiać roje. Ucieczka roju zapowiadała ucieczkę szczęścia, a złoto zakopane pod ulem miało przynieść dobry zysk. Opowiadano też o rojnicy, stworzeniu podobnym do żmii, które miało „rodzić” roje. Karmiono ją bułką w słodkim mleku, bo „kto ma rojnicę, temu się pszczoły bardzo darzą”.

Bywało, że kary sądowe płacono miodem, a pokutę woskiem na kościelne świece. Już w VIII wieku Słowianie składali daniny z wosku. Kronikarze, od biografa św. Ottona po Galla Anonima, opisywali Pomorze i Polskę jako krainy obfitujące w miód. We wczesnym średniowieczu miód podbierano jednak rabunkowo, bez troski o roje.

Rozkwit bartnictwa przypadł na średniowiecze. Bartnicy mieli nawet własne słownictwo, a ślad po nich został w nazwach miejscowości: Bartodzieje, Barcie, Bartniki. Barcie „dziano”, czyli drążono specjalnym dłutem, wysoko w grubych pniach sosen i dębów, zwykle od strony osłoniętej od wiatru. Każdy bartnik znaczył swoje drzewa własnym znakiem.

Największym rywalem bartnika był niedźwiedź, dawny „miodojad”, odporny na pszczele żądła. Przed barcią wieszano ciężką kłodę, która odbijała go przy każdej próbie, albo otaczano drzewo pomostem najeżonym kołkami.

Bartnik oddawał właścicielowi lasu połowę, a czasem i trzy czwarte miodu. Podstawową jednostką był bór, czyli około 60 drzew bartnych rozrzuconych po lesie. Bór można było odziedziczyć albo sprzedać. Prawo bartne było bardzo surowe: złodziejowi miodu groziła nawet szubienica. Sądy bartne obradowały jesienią. Ciekawe, że w umowach bartnych występowali razem mąż i żona, a córki dziedziczyły na równi z synami.

Wojny w XVII wieku, wycinka najstarszych drzew i wysokie podatki sprawiły, że bartnictwo powoli ustępowało pasiekom. W XIX wieku zaczęto go wręcz zakazywać, żeby chronić lasy.

Słowa ul (pierwotnie każde wydrążenie) i pasieka (miejsce wyrąbane w lesie) są słowiańskie. Eva Crane, wybitna badaczka pszczół, miała podobno powiedzieć, że kto chce znać najnowsze osiągnięcia nauki o pszczołach, powinien znać polski.

Pszczelarze często mówią, że rozumieją się ze swoimi pszczołami, trzeba je tylko polubić. Pszczoły porozumiewają się tańcem i dźwiękiem, a uważny pszczelarz rozpozna, kiedy rodzina jest zaniepokojona albo szykuje się do wyrojenia.

Bez pszczół wiele roślin nie wydałoby owoców. Jabłonie przywiezione do Australii kwitły, ale zaczęły owocować dopiero wtedy, gdy sprowadzono tam pszczoły. Już w starożytności wożono ule tam, gdzie kwitło najwięcej roślin: Egipcjanie Nilem, Grecy po morzu. We Włoszech do dziś przenosi się je latem w góry.

Poniżej przytaczam za Ireną Gumowską dawne obserwacje i przekonania:

Miód, pyłek, mleczko pszczele, propolis, wosk, jad: to wszystko zawdzięczamy pszczołom, podobnie jak zapylanie roślin. Według dawnych źródeł najcenniejsze są miody spadziowe, lipowe i gryczane, a najmniej aktywne rzepakowe i wrzosowe.

Miód ma naturalne właściwości antybakteryjne, dlatego od starożytności przykładano go na rany. Jego cenne enzymy niszczą światło i wysoka temperatura, więc miód najlepiej trzymać w ciemnym, chłodnym miejscu i nie podgrzewać go mocno. W medycynie ludowej miód był lekiem niemal na wszystko: na kaszel (z lipą, podbiałem czy koniczyną), przeziębienia, dolegliwości żołądka, wątroby i nerek, a nawet cukrzycę. Dawni lekarze, od Hipokratesa po Awicennę, polecali go przy gruźlicy. Leczniczo łączono go z kozim mlekiem i sadłem zwierząt, np. borsuczym czy psim, albo z wywarem z omanu i sokiem z chrzanu.

Wierzono też, że robotnicy regularnie jedzący miód później zapadają na pylicę. W dawnym RFN podawano miód spadziowy górnikom z kopalń uranu w przekonaniu, że łagodzi skutki promieniowania. Uważano, że miód osłabia szkodliwe działanie kawy, tytoniu i alkoholu, pomaga przy stresie i przemęczeniu, a ranni żołnierze podczas II wojny światowej szybciej wracali dzięki niemu do sił. U dzieci (starszych niż rok) jedzących miód obserwowano podobno lepszy przyrost wagi i siły. To ciekawe świadectwa dawnej wiary w moc miodu, ale nie zalecenia lecznicze.

Ciekawostka dla ogrodników: sadzonki moczone przez dobę w roztworze miodu z wodą podobno szybciej się ukorzeniają.

Pyłek przydał się też nauce: na podstawie pyłków z torfowisk odtworzono roślinność epoki polodowcowej. Medycyna ludowa przypisywała mu ochronę przed chorobami prostaty, poprawę krwi i ciśnienia, a nawet odmładzanie. Posypywano nim też odparzenia u niemowląt. Dziś się tego nie robi, bo pyłek może uczulać.

Miód od wieków służył urodzie. Poppea, żona Nerona, robiła sobie maseczki z miodu i oślego mleka. W różnych kulturach ucierano go z olejkami, żółtkiem czy pestkami owoców na kremy do rąk i twarzy. Grecy używali go nawet do utrwalania barwników na tkaninach.

Mówi się, że pszczelarze żyją dłużej. Może to zasługa miodu, ale pewnie też świeżego powietrza i spokoju, bez którego przy pszczołach się nie obejdzie.

Jak mówi stare przysłowie: „tylko szlachetni potrafią być wdzięczni”. Dbajmy więc o pszczoły, a one odwdzięczą się nam swoimi cudownymi darami.

Cdn…

by Magdalena 🙂

.

Źródła:

Stare zapiski z notatnika,

http://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/wierzenia-o-pszczolach-w-tradycji-ludowej-lubelszczyzny/

„Pszczoły i ludzie” Irena Gumowska

Do Mężczyzny

Chcesz sobie narobić kłopotów?

Zaoszczędź kobiecie uniesień i wzlotów.

Zacznij od niej oczekiwać, wymagać.

Wkrótce choć o jedno spojrzenie,

Będziesz błagać.

Unoś się dumą, zadzieraj głowę wysoko.

Chybnij – wyrżniesz, powie ci jej oko.

Gdy zechcesz ją pouczać, poprawiać…

Wtedy szybko będzie chciała nawiać.

Oczekiwać od niej, jeszcze gorzej.

Swym słodkim jadem,

Ukarze srożej.

Kobieta kwieci, plecie i przeplata,

Trochę zimy, szczypta lata.

Nie mów jej co ma robić,

Ona wie, jak twój świat ozdobić.

Trzeba jej szyjkę ucałować,

Do uszka szeptem się kierować.

Naprawdę,

Kobietę jest łatwiej uwieść, oczarować.

Miej dla niej czułość w sercu i na dłoni,

Jej welon zawsze cię ochroni.

Wtedy nie zostaniesz o chlebie i wodzie,

Lecz skąpiesz się w mleku i miodzie,

Pływając wspólnie po tej żywej tkaninie,

Boskim Gobelinie.

Szept, szepcik, szeptunio…

Spacerując lasem, borem

Rozmawiając z muchomorem

Psie wątki podglądając

W szklaną kulę zaglądając…

Przytulając moją duszę

Radowaniem mury kruszę.

Zielona fala me serce rozpala

I już wiem,

Że

Na jagodowym szlaku

Łyse kapelusze

Leczą Duszę.

by Magdalena 😁💕

Zatrute Jabłko

Spokój wewnętrzny to dla mnie prawdziwa wartość. To siła życiowa. Wewnętrzny kompas za pomocą którego odnajduje się kierunek, niezależnie od zewnętrznych okoliczności.

Dlatego warto w obecnym czasie zachować odpowiedzialną postawę wobec dzieci. Pamiętać, by pomimo odczuwania poczucia niepewności co do „jutra” nie przelewać na nie tej postawy.

Poznałam matkę, która swojej 7-letniej córeczce pozwalała oglądać programy informacyjne w telewizji bo według niej dziecko powinno nabywać świadomości o świecie. Teraz, jako 8-latka, szlifuje z telewizji swą wiedzę o wirusach. Poznałam również rodziców, którzy nie rozmawiają o problemie ani z dziećmi ani przy dzieciach. Za to chodzą poddenerwowani, szepczą po kątach, czają się i emanują tymi energiami. Dzieci to widzą i czują ale z problemem zostają zostawione same sobie.

I taka myśl, jak rodzic ma nauczyć dziecko radzić sobie z problemami, gdy tak naprawdę to rodzic sobie z nimi nie radzi?

Dorosłość nie jest wyznacznikiem dojrzałości ani dojrzałość – dorosłości. Zarówno dorosły -może, tak i dojrzały – może. Dziecko potrafi być bardziej dojrzałe od dorosłego, bo na przykład potrafi powiedzieć – nie – jeśli czuje, że jest to dla niego niewłaściwe. Dorosły brnie w syf bo może, bo mu pozwolono. Choćby alkohol. Dorosły gdy był nieletnim to prawnie nie mógł. Wraz z cyferką w metryce wreszcie już może. Dojrzały nieletni nie chce, dojrzały dorosły wie, że metrykalnie może ale również nie chce. Wie, że to szkodzi. Wie, bo ma świadomość prawdziwych wartości. Dba o swoje zdrowie z wewnętrznej potrzeby, wie że toksyny i trucizny nie służą żywieniu a obumieraniu. Zdrowy wewnętrznie człowiek jest w stanie wybierać to, co dla niego zdrowe. Czy to będzie jedzenie, czy informacja, czy przebywanie w danym środowisku.

Będąc rodzicem warto przemyśleć własną postawę bo dziecko obserwuje i nasiąka. Dojrzały rodzic wie, że dziecka docelowo nie chroni się przed światem a w ten świat się je wypuszcza. Warto więc nauczyć dziecko np. różnic pomiędzy substancjami odżywczymi a truciznami, toksynami. Wtedy samo będzie potrafiło wybrać. Poznałam mamę, która świadomie pozwoliła kilka razy wziąć na spacer batonik sklepowy jako przekąskę, bo dziecię upierało się, że chce. I pozwoliła dziecku świadomie obserwować własne reakcje. Cały proces – od powierzchownej, pierwszej radochy przez odpuszczenie zapału, brak chęci, sił a w końcu do marudzenia i płaczliwości. To dziecko obecnie myśli o tym co je. Potrafi wybierać. Warto uczyć dzieci, że nadmiar cukru nie służy zdrowiu. Często cukier bywa zjadany na poprawę nastroju. To znaczy, że coś ten nastrój zrujnowało. Najpewniej stres, emocja, nastąpił jakiś konflikt wewnętrzny. Organizm w stresie ma osłabioną odporność. Poprawiając sobie nastrój cukrem, przykrywa się problem lukrowaną kołderką. Słodycze dają tylko chwilową ulgę i nie rozwiązują tego, co nam zepsuło nastrój.

Dlatego tak ważne, moim zdaniem jest, by dać dzieciom poczucie spokoju bo to da im wewnętrzną siłę by stawiać czoło wyzwaniom jakie niesie świat, niespodziewanym okolicznościom zewnętrznym.

Warto zadać sobie kilka pytań: czy moje dziecko potrafi rozpalić ogień; czy potrafi zrobić sobie posiłek; czy potrafi zadbać o miejsce i ludzi wokół siebie; czy ma postawę roszczeniową czy życzliwą; czy potrafi cieszyć się życiem; czy potrafi znajdować radość w chwili; czy potrafi troszczyć się o siebie i innych, czy traktuje zwierzęta podmiotowo czy przedmiotowo…?

Ważne jest by nie siać w młodych umysłach mentalnego wirusa strachu przed życiem a zaszczepić w nich chęć do jego odkrywania. Bo tylko spokojne umysły są w stanie budować swój świat w zgodzie z własną tożsamością. Człowiek zastraszony zastanawia się jak przetrwać, spokojny odkrywa Tajemnicę Życia.

Jabłko do którego dostanie się robak – gnije.

Czym skorupka za młodu nasiąknie tym na starość trąci.

Niedaleko pada jabłko od jabłoni.

Po owocach ich poznacie…

by Magdalena 🙂

Jurajskie Światy

Na Jurze czas płynie inaczej. I tak jest w wielu miejscach. Kilka dni temu wróciłam z cudownej krainy – Roztocza i tam też tak jest. O Roztoczu jednak innym razem 🙂

Niedziela – Sun Day – dzień słoneczny. Rzadko kiedy w niedzielę nie świeci słońce, zauważam to zjawisko od wielu lat. I tak też było wczoraj. Słoneczko tak kusiło tymi swoimi promykami by wyjść z domu i nakarmić się powietrzem, że nie było sensu stawiać oporu.

Jura zachwyca, oczarowuje, inspiruje, promieniuje spokojem – tak było i tym razem.

Fotki z wczorajszego spaceru:

by Magdalena 😊

Carpe Diem

Kocham moją Jurę Krakowsko-Częstochowską. Moją, bo dla mnie ona jest moja. Odkąd sięgam pamięcią przyjmowała mnie z szeroko otwartymi ramionami. To jeden z moich ziemskich mateczników. Jest dla mnie jak wielka komórka macierzysta, gdy ją odwiedzam szybciutko regeneruje i harmonizuje moje komórki.

Zamiast indukować się hałasem czy strachem za pomocą np. telewizji, wybieram indukowanie zmysłów bodźcami, które organizm odczytuje jako bezpieczne. Las to antidotum na stres. Wchodząc do lasu nastawiam się na odbiór otoczenia wszystkimi zmysłami. Wdycham zapachy, inhaluję się naturalnie olejkami eterycznymi (las iglasty jest ku temu wspaniały), wsłuchuję się w dźwięki naturalnej „ciszy”, dotykam rośliny, kamienie. Rośliny wydzielają substancje lotne, fitoncydy a wokół siebie gromadzą jony ujemne. Zieleń lasu koi wzrok, las dotlenia, poprawia pracę układu krążenia, a badania sugerują, że leśne spacery mogą korzystnie wpływać na odporność, m.in. na aktywność komórek NK (Natural Killer).

Życie pędzi przed siebie. Warto więc czasem zatrzymać się na chwilę, wziąć głęboki oddech, wyciszyć myśli i rozejrzeć uważnie dookoła. Wykroczyć poza horyzont schematycznej codzienności. Wir codziennych obowiązków czy presja zobowiązań mogą przyczynić się do tego, że człowiek znieczula się na odczuwanie siebie samego. Aby czuć się dobrze trzeba o siebie dbać. Życie jest Darem i tylko od oczu patrzącego zależy czy patrzy na życie przez pryzmat przeciwności, czy przez pryzmat możliwości.

Zauważanie ptaków, roślinek, zwierzątek, różnych żyjątek, dźwięków czy zapachów powoduje większą uważność na Siebie również w życiu codziennym. Piękna nie trzeba szukać, ono po prostu jest. Pod nogami, przed oczami, na wyciągnięcie ręki. Wystarczy po nie sięgnąć.

A tu kilka fotek z mojego ostatniego jurajskiego wypadu, okolice Złotego Potoku, niedaleko ruin zamku Ostrężnik:

by Magdalena 🙂

Co ma Piernik do Wiatraka ?

 „Wiatraka się nie buduje, nie wznosi się. Wiatrak zostaje powołany, bierze początek, albo przychodzi. Budować można dom, stodołę, oborę, to, co stoi nieruchomo. Wiatrak porusza się, chodzi, pracuje, wydaje dźwięki, mówi, gra muzykuje, zawodzi, niedomaga, choruje, gniewa się, odpoczywa, śpi. Wiatrak żyje, czuje. Jest jak człowiek i tak jak nie ma takiego samego człowieka, tak nie ma takiego samego wiatraka. Każdy wiatrak ma swój charakter jedyny i niepowtarzalny. Ojcem wiatraka jest cieśla i on zawsze potwierdza to znakiem. Wiatrak odchodzi lub ginie, a tam gdzie pracował, pozostaje jego mogiła.”

~ Jan Święch, „Tajemniczy świat wiatraków”

Powiedzenia, przysłowia, porzekadła – dla mnie to Skarb. To Wiedza pozostawiona przez Przodków, przekazywana ustnie za pomocą pieśni, wierszyków, wyliczanek czy zagadek. Odkąd sięgam pamięcią, fascynowało mnie pytanie: Co ma piernik do wiatraka? Przecież, jeśli przodkowie zestawili ze sobą piernik i wiatrak, to musi mieć to głębszy sens. I niekoniecznie poprzez łącznik w postaci mąki. Gdyby tak było, wtedy raczej bliżej byłoby zapytać: Co ma chleb do wiatraka? 🙂 Zresztą, do rozcierania mąki nie trzeba wiatraka, wystarczą np. dwa kamienie. A jednak chodzi o piernik. I zrozumiałam to połączenie, olśniło mnie właśnie w chwili rozkosznego delektowania się moim piernikiem 🙂

Piernik to twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, karmelizowanego cukru, miodu, mocno przyprawione cynamonem, imbirem, a czasem także goździkami, kardamonem, gałką muszkatołową, anyżem i lawendą. Swoją trwałość zawdzięcza z jednej strony dużemu udziałowi przypraw korzennych, a z drugiej swojej twardości i suchości. W zimnym i suchym miejscu daje się przechowywać nawet przez kilka miesięcy i świetnie nadają się jako odżywcze suchary, do zabrania np. w daleką podróż. Pierniki pełniły rolę okazjonalnych, symbolicznych podarunków, ale przede wszystkim były kosztownymi lekarstwami, których komponentami były zamorskie przyprawy korzenne
i to od nich zresztą pochodzi ich nazwa, od staropolskiego słowa „pierny” czyli pieprzny. Wyrobienie piernikowego ciasta wymagało żmudnej i ciężkiej pracy. Ciasto dojrzewało bardzo wolno i mogło być przechowywane w stanie surowym przez kilka miesięcy. Najcenniejszym składnikiem był sam zaczyn. Im więcej liczył sobie lat, tym był lepszy. Stanowił część posagu panny młodej. Ciasto leżakowało czasem i ponad 20 lat. Zarabiano je w dniu narodzin córki, piernik wypiekano na jej wesele a w skład posagu wchodziła beczka z piernikowym ciastem.

Historia piernika zaczyna się głęboko w starożytności. W książce kucharskiej ” O sztuce kulinarnej ksiąg dziesięć” pióra Apicjusza znajduje się przepis na miodownik z pieprzem. Hipokrates i jego uczniowie opracowali ponad 300 przepisów leczniczych na bazie miodu. „Z zewnątrz olej, a do wewnątrz miód” – to recepta na długowieczność starożytnego filozofa Demokryta. Starożytni Grecy uważali miód za Eliksir Młodości. Był symbolem mądrości – żywił się nim Pitagoras. Był darem ofiarnym dla bogini Hekate i dla bogini Artemidy. Starożytni Egipcjanie czcili pszczoły jako ożywione łzy boga słońca Re, dlatego miód mogli spożywać tylko najwyżsi dostojnicy i święte krokodyle. Znaczenie miodu w medycynie podkreślał już egipski kodeks Ebersa sprzed 3500 lat. Miód jest obrazem słodyczy. Łączy w sobie doskonałe walory lecznicze, odżywcze i smakowe. W tradycji uchodził za remedium na choroby układu oddechowego, pokarmowego i moczowego. Nazywany jest często balsamem dla serca. Przynosi rewelacyjne efekty w leczeniu nawet bardzo trudno gojących się ran. Dawniej wierzono, że koi nerwy. Właściwości miodu wciąż się bada, ale nie jest on lekiem na nowotwory. Leczenie zawsze ustala lekarz. Ma właściwości antybakteryjne i wspomaga gojenie. W magii ludowej miodu używano by przyciągnąć płodność, miłość, obfitość, słodycz życiową.

Mój piernik zrobiony był na miodzie, który osobiście przywiozłam z Polany Białowieskiej – lipowy, lipcowy i co najważniejsze prawdziwym. Oprócz klasycznej korzennej mieszanki przypraw, którą dobieram sama, na „oko”, dodałam do niego jeszcze szczyptę kurkumy i pieprzu. Był wyjątkowy. Delektując się jego smakiem, w pewnej chwili poczułam jakby zatrzymał się czas, w brzuchu poczułam ciepło i pulsowanie w splocie słonecznym. Poddałam się temu, zamknęłam powieki i oczami wyobraźni przeniosłam 🙂 do mojej ukochanej Białowieży. Poczułam zapachy i poczułam w sobie to ciepło słoneczne, takie kojące, wspierające, obdarzające prawdziwą siłą życiową. Z uśmiechem w sercu spacerowałam więc po białowieskim skansenie, aż dotarłam pod wiatrak (to wiatrak-koźlak, datowany na rok 1925 i działający jeszcze w latach 50-tych, przeniesiony do skansenu ze wsi Kotły). I tak rozkoszując się tym wewnętrznym ciepłem, sycąc nim, poczułam na policzkach muśnięcie wiatru (fenomen wyobraźni 🙂 ) i … wtedy zrozumiałam to połączenie, wiatraka z piernikiem.

Wiatraki. Ciężko wyobrazić sobie jak wyglądałby teraz świat, gdyby kiedyś nie powstał wiatrak. Lokalizacja wiatraków i młynów wodnych była wynikiem zarówno pragmatycznego postrzegania świata, jak i magiczno-religijnego podziału przestrzeni. Właściwą budowę wiatraka rozpoczynano od określenia najbardziej korzystnego miejsca, na którym miał stanąć budynek. Siłą napędzającą wszystkie urządzenia w wiatraku jest napór wiatru na śmigła, zatem lokalizacja wymagała otwartej przestrzeni, wyniosłości terenu, położenia z dala od zabudowań wiejskich. Spełnienie wszystkich podstawowych warunków zapewniało uzyskanie „dobrego wiatru”. Na terenach płaskich wykonywano sztuczne nasypy, a także budowano wiatrak na odpowiednio wysokim fundamencie. Naturalne ukształtowanie terenu na ogół przesądzało o wyborze lokalizacji. Ekspozycja młynów wietrznych na wyniosłości terenu jest zbieżna z lokalizacją starych kościołów wiejskich, górujących nad resztą wsi. „W architekturze ważne budynki ustawia się na cokołach lub stopniach; tam gdzie umiejętności techniczne były największe, budynki te bywały zazwyczaj najwyższe”- (Y i-F u T u a n, Przestrzeń i miejsce). Jean Hani w książce „Symbolika świątyni chrześcijańskiej” stwierdza – „Jest pewne, że pierwsze ołtarze i świątynie budowano na górskich szczytach po to, by je umieszczać symbolicznie na osi świata […]. Tam gdzie gór nie było, sypano sztuczne wzgórza lub budowano świątynie w kształcie góry”. Podstawowym elementem konstrukcyjnym wiatraka koźlaka była podwalina, stanowiąca bazę konstrukcji nośnej. Siłą rzeczy musiała więc mieć spore rozmiary, osiągające niekiedy 40 x 50 cm. Podwaliny — dwa grube bale skrzyżowane pod kątem prostym — tworzyły krzyż o równych ramionach (krzyż grecki). Podwaliny tworzące bazę wiatraka są najpotężniejsze ze wszystkich znanych podwalin budowanych na ziemi. Ich ułożenie nie jest przypadkowe, albowiem zawsze skierowane są one dokładnie w cztery strony świata. W miejscu skrzyżowania podwalin ustawiana była pionowa oś — sztember, będąca słupem nośnym o wysokości około 5 m i średnicy 70—80 cm. Sztember sam w sobie jest osią i wyznacza oś wertykalną przyszłej budowli. W symbolice architektonicznej ów środek uważany jest za centrum świata — omfalos. Sztember to najpotężniejszy element konstrukcyjny wiatraka i jego złamanie oznaczało koniec świata, powrót do punktu wyjścia. Sztember podtrzymuje mącznicę, na której opiera się druga kondygnacja młyna wietrznego. Połączenie sztembra i mącznicy tworzy krzyż tau w kształcie litery T. W młynie wietrznym — konkretnie w koźlaku — występuje przynajmniej pięć krzyży: połączenie podwalin, sztember i mącznica, ramiona krzyżowe w kole palecznym, śmigła, chorągiewka na kalenicy.

Istnieje wiele hipotez dotyczących genezy wiatraków na świecie. Według niektórych z nich, pojawiły się one 1000-2000 lat p.n.e na bliskim Wschodzie, według innych 2000 lat temu w Chinach, Japonii i Tybecie. Prawie wszyscy znawcy młynarstwa wymieniają Seistan (obecnie Iran), w którym istniały pierwsze młyny wietrzne. Miały one pionową oś obrotu i datuje się je na VII-VIII w. Pierwsze pisemne przekazy dotyczące wiatraków w Europie odnoszą się do XII w. Młyny wietrzne występujące w Europie posiadały przeważnie poziomą oś. Uznano, że były dwa kierunki rozprzestrzeniania się młynów wietrznych: z zachodu Europy na wschód, oraz z Seistanu na zachód. Wcześniejsze zapisy dotyczące młynów wietrznych mogą wynikać z faktu, że wiatraki były mylone z silnikami wietrznymi, które powstały wcześniej. Używano ich pierwotnie do nawadniania lub odwadniania pól.

Skrzydła wiatraka, poruszane siłą wiatru, przekształcały energię wiatru na kinetyczną w ruchu obrotowym i dzięki temu napędzały mechanizm mielący. Samym wiatrakom i różnym częściom młynów wietrznych nadawano też cechy mitologiczno-demoniczne. Wiatraki porównywano m.in. do rogatego diabła i rozszalałego giganta. Bogatą symbolikę nadawano też szmigom wiatracznym w spoczynku. I tak np. młyn, którego śmigła były ustawione w formie krzyża (X ), oznajmiały to, że wiatrak aktualnie nie pracował. Takie ułożenie szmig miało też bardzo racjonalne uzasadnienie, zabezpieczało bowiem przed ewentualnymi zagrożeniami związanymi np. ze wspinaniem się dzieci na śmigła. Niezależnie od tego takie ich ustawienie niosło też informacje o awarii wiatraka lub złej pogodzie. Ułożenie szmig w znak krzyża (+ ), oznaczało natomiast „żałobę młyna”, przekazując informację o śmierci młynarza lub kogoś z jego rodziny. Oprócz tego ustawienie to mogło nieść informację o charakterze technicznym oznajmiającą, że skrzydła wiatraka są w danej chwili zapierzane. Ponadto np. w dniu święta patrona parafi i szmigi ustawiano na kształt trójlistnej koniczyny; z kolei oznajmiając o weselu w rodzinie młynarza, zdobiono je kwiatami itd. (K. Rzepkowski – Złoty kciuk. Młyn i młynarz w kulturze Zachodu).

Ułożenie skrzydeł jest językiem komunikacji, zrozumiałym dla okolicznej społeczności. Wiatrak to okoliczny łącznik przestrzenny.

I tak w trakcie tej mojej piernikowej podróży, stojąc oko w oko z tym moim białowieskim wiatrakiem, czując to zasilające mnie, promieniujące poprzez brzuch – wewnętrzne ciepło, zobaczyłam swój splot słoneczny jako taki Sezam. A w jego zamku taką jakby śrubkę z własnym, indywidualnym kodem na główce, do którego pasuje dedykowany śrubokręt.

Splot słoneczny (plexus solaris) -jest taką tarczą, która chroni przed światem zewnętrznym i łączy z nim równocześnie. Jest indywidualną różą wiatrów czyli albo jej nie rozumiem i rzuca mną jak popadnie 🙂 albo ją rozumiem i dzięki niej wiem jak się ustawić do wiatru by go złapać w żagle i latać 😀 Można rzec, że splot słoneczny to napęd runiczny. X (chi) to 22 litera alfabetu greckiego. X to runa Gebo i jest to symbol harmonii i balansu. To równowaga energetyczna, której powinniśmy szczególnie pilnować, jest bardzo łatwa do zachwiania. Każdy krzyż ma swój punkt styku obu osi i tym punktem jest dla mnie splot słoneczny, inaczej zwany trzewnym. Jest to jeden z głównych splotów nerwowych w organizmie.

Ze splotem słonecznym łączą się: splot przeponowy, splot nadnerczowy, splot nerkowy oraz splot jajnikowy u kobiet lub splot jądrowy w przypadku mężczyzn, a także: splot żołądkowy górny, splot żołądkowy dolny, splot wątrobowy, splot śledzionowy, splot krezkowy górny i splot aortowy brzuszny. Nazywany jest drugim mózgiem, mózgiem brzusznym. Splot słoneczny jest częścią autonomicznego (wegetatywnego) układu nerwowego, jego zadaniem jest unerwienie narządów wewnętrznych. Jest odpowiedzialny za reakcje organizmu niezależne od woli, na przykład perystaltykę jelit i wydzielanie soków żołądkowych.Splot słoneczny to skupisko neuronów (komórek nerwowych), których podstawową funkcją jest przenoszenie bodźców do narządów wewnętrznych takich jak wątroba, przepona, śledziona, żołądek, dwunastnica, jelita, nadnercza i nerki, narządy płciowe oraz duże naczynia krwionośne. Neurony skupione w splocie słonecznym regulują przemianę materii, wydzielanie żółci i soku trzustkowego oraz perystaltykę dwunastnicy, żołądka, jelita cienkiego i grubego. Ponadto regulują pracę serca, ciśnienie krwi, napięcie zwieraczy pęcherza moczowego i odbytu, oddychanie, pracę narządów rozrodczych, wydzielanie hormonów do krwi oraz zapewniają właściwą termoregulację.  Splot słoneczny jest zatem miejscem, w którym skupiają się komórki nerwowe odpowiedzialne za pracę najważniejszych narządów w ludzkim ciele. Zapewniają one tak zwaną homeostazę, czyli równowagę niezbędnych dla życia procesów fizjologicznych. Szczególnie niekorzystnie wpływają na splot słoneczny zmiany miażdżycowe, które skutkują niedokrwieniem i niedotlenieniem mózgu oraz wszelkie stany zapalne, przede wszystkim zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Także choroby nowotworowe mają negatywny wpływ na funkcjonowanie splotu słonecznego. Szczególnie niebezpieczne jest uderzenie w splot słoneczny. Z uwagi na to, że w tym miejscu znajduje się duże skupisko neuronów zaopatrujących główne narządy wewnętrzne, cios w splot słoneczny może spowodować ogromny ból, niemożność złapania oddechu. Może również dojść do uszkodzenia narządów wewnętrznych. Funkcjonowanie splotu słonecznego zakłócić mogą negatywne emocje (takie jak zazdrość, gniew lub nienawiść). Długotrwałe poddawanie się negatywnym emocjom może doprowadzić do chorób układu sercowo-naczyniowego, do stanów zapalnych oraz wrzodów i nieżytów żołądka.

Dla mnie stany zapalne są jak fałszywy ogień w organizmie. Utrzymywany przez fałszywe idee, fałszywą tożsamość, fałszywe jedzenie – ogólnie, poprzez wtłaczanie fałszywych informacji w organizm.

Czakra splotu słonecznego to jeden z 7 głównych węzłów energetycznych w ciele. Jej praca wywiera wpływ na wszystkie pozostałe. To siedziba wewnętrznego ognia. Ogień ten może napędzać a może wewnętrznie wypalać, zależy od nadanego kierunku i podsycenia. To wewnętrzne słońce, które daje witalność i siły. Stąd bierze się samokontrola, wyczucie umiaru i wewnętrzna dyscyplina. Obserwacja reakcji własnego splotu słonecznego ułatwia dotarcie do własnej intuicji, wysłyszenie siebie. Pozwala dokonać rozpoznania zanim włączy się, czasem komplikujący, umysł. Pozwala zauważyć, dotknąć, prześwietlić, oczyścić i uwolnić jakąś zablokowaną emocję, uczucie, uchwycić splątaną myśl. Praca nad własnym systemem słonecznym pomaga przemienić słabości w mocne strony, odzyskać własną siłę napędową, sprawczą. Zrozumienie mechanizmu zarządzania własnymi żywiołami: wiatrem (oddech,myśli, emocje), wodą (emocje, uczucia), ziemią (materia), ogniem (oddech,pasja, odwaga) i eterem (inteligencją zarządzającą umysłem, który jest odbiornikiem i nadajnikiem fal) to panowanie nad sobą, zarządzanie sobą. Każdy żywioł przejawia inny stan skupienia, czyli jest mniej lub bardziej subtelny. Najbardziej subtelnym żywiołem jest ogień. Następnie powietrze, później woda, a na końcu ziemia. Nasza fizyczność jest najcięższą na Drzewie Życia, więc opanowanie żywiołów należy zacząć od najbardziej gęstego – ziemi, a skończyć na najbardziej subtelnym – ogniu.

Ojciec, bóg, słońce i ogień to w mitologii synonimy. Dadźbóg, Ra, Hefajstos, Helios, Sol, Apollo, Mitra – kto nie zna tych imion? Kult Słońca sięga samych początków kultury. W prasłowiańskiej kulturze łużyckiej znaleźć można symbole tego kultu takie jak: krzyże, swastyki, koła szprychowe. Bóstwem Słońca był Swaróg, którego uważano także za boga ognia i kowalstwa. Reliktem pogańskim był zakaz wskazywania palcem w kierunku Słońca aby go nie uszkodzić.

Jeżeli w organizmie panoszy się fałszywy ogień (stan zapalny) to pierwszym zaatakowanym organem są jelita, „drugi mózg”. Nastroje radości, przygnębienia, niepewności, zadowolenia czy smutku nie powstają wyłącznie w głowie, część z nich ma swoje źródło właśnie w brzuchu. W jakiej kondycji jelita, w takiej głowa. Stan mikroflory jelitowej może utrzymywać człowieka w dobrym zdrowiu a może prowadzić do rozwoju stanów zapalnych w organizmie. Jeśli coś leży i gnije „na żołądku”, leży „na wątrobie” to od razu widać w grymasie twarzy i nastroju. Zdrowie to chęć i napęd do Życia. Przyprawy PIERNE rozgrzewają, a w tradycji przypisywano im moc zwalczania stanów zapalnych, pasożytów i infekcji. Dla mnie uwalniają prawdziwy wewnętrzny ogień, rozluźniają i przywracają jasne myślenie. To myśli tworzą emocje, emocje z kolei wpływają na myśli. A ciało próbuje powiedzieć np. : „słabo mi na samą myśl”, „robi mi się gorąco”, „kłuje mnie w żołądku, „ale mam gul w gardle” itp. – Jaźń podsuwa gotowe recepty, wystarczy wysłyszeć – jednak kombinując umysłem i splotem słonecznym można zapędzić się w tzw. kozi róg. Właściwe połączenie to przełączyć się splotem słonecznym na Serce, otworzyć na przepływ uczuć, wtedy pojawia się zrozumienie i lekkość. Nadzór umysłu może tworzyć zapętlenia w analizie, obsesji, zamartwianiu, melancholijnym „zawieszaniu”, rozpamiętywaniu – w takim stanie łatwo znaleźć sztuczne światło, sztuczny pocieszacz, co jeszcze wzmaga destrukcję. W takim stanie ciało wytwarza adekwantne hormony i taka informacja roznosi się po całym ciele, prowadząc do..stanów zapalnych. Zauważanie swoich myśli, pozwolenie im przychodzić i odchodzić, świadome ich rozpoznanie i ukierunkowanie (oddzielenie ziarna od plew) pozwala nie rozdmuchiwać emocji na wszystkie strony, wiatrem własnych myśli. Grać komuś na emocjach, na nerwach to mieć nad nim kontrolę. Zarządzać nim bez udziału jego świadomości to jak zabrać mu Życie, to jakby zabrać oczom blask.

Moim zodiakalnym żywiołem jest powietrze. Dzięki niemu „latam”, lubię bawić się Słowem, jeśli jednak go nie równoważę Ziemią, czyli zdyscyplinowaniem, systematyczną pracą np. w ogródku czy regularnymi, bosymi spacerami wtedy, niestety ale odpływam za daleko i bywa, że się gubię. Jednak, dzięki wypracowanej już w jakimś stopniu samoświadomości,potrafię się odkręcić. Da się 🙂 Czasem wystarczy fiknąć fikołka lub zrobić gwiazdę by się odkręciło 🙂 Wszelkie własnoręcznie przygotowane mikstury (potrawy, napoje 🙂 ) nasycone pięknymi, czystymi myślami, uczuciami, miłością – zachowają tę Wiedzę. Mają ją w sobie zawartą i gdy przyjdzie czasem stoczyć walkę z wiatrakami, gigantami wystarczy udać się do spiżarki po odpowiednie lekarstwo 🙂 Szczęśliwi ludzie potrafią być Sobą, doceniają to co ich otacza, z wdzięcznością i zrozumieniem przyjmują dary losu. Odkryli wewnętrzną, indywidualną wielkość, własną jakość.

Piernik to Iskra Słońca zasilająca wewnętrzne słońce, ocieplająca wewnętrzny wiatr, przynosząca spokój i radość wewnętrznemu (domowemu) ognisku. Jeśli miałabym cokolwiek nazwać Ambrozją to byłby to właśnie Piernik. Stary Piernik – stara wiedza, skondensowane Dobro, esencja światła i ognia.

Ta moja mistyka wiatraka i piernika pozwoliła mi zdefiniować mój własny heliocentryzm 🙂 Mój własny piernik przeniósł mnie w miejsce, które kocham, które mnie kiedyś uzdrowiło (ogniem właśnie) i dzięki niemu, znów wyzwoliłam w sobie ten ogień. Piernik jest Darem Hefajstosa. Jest owocem ciężkiej pracy wielu gałęzi zawodowych. Jego smak przywraca pierwotną radość, taką prawdziwą, w poczuciu spełnienia. Bo każdy jest kowalem Swojego losu a słodki smak owocu życia zawiera się w Jedni.

„Celem sztuki nie jest reprezentowanie zewnętrznego wyglądu rzeczy. Sztuka musi ujawniać ich wewnętrzne piękno i znaczenie” ~Arystoteles

„Zawsze bądź pierwszorzędną wersją siebie zamiast kiepską kopią kogoś innego ” ~Judy Garland

” Każdy z nas jest kimś niepowtarzalnym. Nie czyń siebie samego przedmiotem kompromisu, bo jesteś wszystkim, co masz.” ~Janis Joplin

Czyli, co ma piernik do wiatraka? Jest jego paliwem, alchemicznym złotem 🙂 Ogień póty trwa, póki jest dobywany, rozgrzewa, oświeca, najpełniejsze ciała napełnia.

by Magdalena 🙂

P.S. Według wiedzy ludowej ziarna pieprzu noszone przy sobie uwalniają umysł z zawistnych myśli.

Fragmenty o działaniu miodu i przypraw opisują tradycję i medycynę ludową. Nie są poradą medyczną.

Obrazki wg. kolejności: Obraz Алексей Чижов z Pixabay Obraz germanka z Pixabay Obraz Hans Benn z Pixabay Obraz Dariusz Staniszewski z Pixabay Obraz Bessi z Pixabay

Linki: http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Studia_Etnologiczne_i_Antropologiczne/Studia_Etnologiczne_i_Antropologiczne-r2001-t5/Studia_Etnologiczne_i_Antropologiczne-r2001-t5-s93-106/Studia_Etnologiczne_i_Antropologiczne-r2001-t5-s93-106.pdf http://www.kurrcze.pl/geneza https://www.medonet.pl/zdrowie,splot-sloneczny—budowa-anatomiczna–funkcje–dolegliwosci,artykul,1729422.html

Wiatrem po oczach

Myślę, więc żyję.

Myślę sobie… Tak, właśnie tak.

Świadomie myślę. Wiem, że myślę.

Obserwuję swe myślenie. Wiem o czym myślę i czy te myśli są moje.

Świadome myślenie ma sens. Wiedzieć, o czym się myśli…

Zatrzymać myśl, przemyśleć ją. Rozmyślnie uruchomić zmysł wewnętrznej równowagi.

Przemyślanie myśl puścić lub przemyślanie myśl zatrzymać,

pogłębić, rozwinąć…

Świadomie rozwijać własną myśl, to świadomie życie kreować,

zgodnie z zamysłem.

Myśli to farby na wewnętrznym płótnie…

Świadomie władając myślą można świadomie tworzyć

Życiowe Arcydzieło.

„Jeśli zbudowałeś zamek w chmurach,

twoja praca nie pójdzie na marne.

Wybrałeś idealne miejsce – teraz

musisz po prostu dobudować fundamenty”

~Henry David Thoreau

Chwile samej z sobą są wspaniałe. Czas tylko dla mnie. Gdy zanurzam się w siebie, poznaję. Słyszę mój własny, wewnętrzny głos.

Choć, nie zawsze podoba mi się to co słyszę. Czasem odzywa się głos np. Pani Idealnej. Pani Idealna to ta, która rzadko czuje, że jest taka jak trzeba. Odczuwa pragnienie aktywności i zaangażowania, kosztem siebie. Pragnie być najdoskonalsza we wszystkim czego się dotknie. Pragnie być wspierająca, młoda, ładna, zgrabna i powabna. Stawia sobie najwyższe poprzeczki. Nigdy nie wydaje się w pełni usatysfakcjonowana, nigdy nie docenia. Wszystko chce kontrolować bo przecież wszystko wie najlepiej. Przede wszystkim wie to, że Ja, cokolwiek bym nie zrobiła, mogłabym zrobić to lepiej 🙂 Albo Misyjna Pani Domu i jej nakazy: „sprzątaj, sprzątaj – co tak siedzisz?”

Tak naprawdę to zwykły program umysłu jakich wiele. Nauczyciel z misją, autorytarny ojciec, Matka Polka, idealne dziecko… do wyboru, do koloru. Sto razy usłyszane opinie, stwierdzenia (najpewniej od nieświadomych najbliższych, których również zaprogramowano na ten schemat), zakodowane, bezmyślnie i nieświadomie przyswojone i odtwarzane, potrafią żyć swoim życiem, wykluczając mnie ze mnie. Bylebym nie robiła tego co Ja chcę, co czuję, co ze mnie wypływa i daje mi radość. Na szczęście, mam już na tę Panią sposób. Wyobraziłam sobie piękną wyspę, pełną cudownych kwiatów, ziół, motyli, ptaków… I tam wysyłam ją na wakacje 🙂 Mam wtedy siebie dla siebie. Może tej Pani się tak tam spodoba, że zostanie tam na zawsze i już nie wróci 🙂

Wyciszenie i skupienie pozwala mi uspokoić oddech i wyjść z zaklętego koła pogoni za spełnianiem oczekiwań innych. Zrzucić z siebie presję sprostania wyobrażeniom innych ludzi na temat mojego życia. To moje Życie i nikt go za mnie nie przeżyje. Utylizowanie takiej presji przynosi same korzyści. Mogę zacząć poznawać prawdziwą siebie, budować swój własny świat. Dzielić się sobą, przelewać swoje piękno na innych. Najlepsze co mogę zrobić dla innych, to dbać o Siebie. To mój fundament. Czysta, spokojna, przewietrzona głowa – fundamentem. Jak na górze, tak na dole 🙂 Porządek w świecie reakcji, emocji, uczuć. Oczyszczenie przepływu energii ze wszelkich skrzepów, zatorów, brudów, blokad. Świetnym narzędziem, niezbędnym w takich porządkach, jest praktyka świadomego oddechu. Dotlenienie każdej, pojedynczej komórki. Spokojny, wyrównany, głęboki oddech uspokaja myśli. Pozwala mi czasem po prostu odpuścić, nawet częściej niż czasem. Odpuścić sobie ten umysłowy hałas wywoływany wszechogarniającym nadmiarem informacji. W odzyskaniu i utrzymywaniu czystej głowy a zarazem i ciała, świetnie pomagają różne kuracje oczyszczająco-odtruwające, kąpiele ziołowe i solne, ziołowe napary i odwary, taniec, śpiew, spacery po lesie, skromne i pożywne odżywianie…a czasem zwykłe, pospolite, domowe sprzątanie. W Żeńskiej Komórce znajduje się specjalny regał na narzędzia służące sprzątaniu, porządkowaniu i odżywianiu szarych komórek. Lubię dbać o siebie, swoje ciało, bliskich. Lubię, gdy wokół mnie panuje ład. Dlatego często sięgam na ten regał właśnie i wyciągam coś skutecznego, na dany moment. Teraz jestem na etapie czyszczenia organizmu ziemią okrzemkową i kąpielami ziołowymi. A do picia zaparzam brahmi. Smak specyficzny, określiłabym – błotnisty 🙂 Jednak chyba żadna inna herbatka nie odpręża tak mojej głowy niż brahmi właśnie. Mnie pomaga wyciszyć głowę i lepiej spać. To moje osobiste doświadczenia. Zanim sięgniesz po ziemię okrzemkową czy brahmi (która może wchodzić w interakcje z lekami), porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. A myślenie to kojarzenie, wnioskowanie, zastanawianie się. To przetwarzanie świadomie informacji w mózgu.

„Myślenie – to lubieżność wielkiego ducha” ~Jan Fedorowicz

„Nie ma rozpusty gorszej niż myślenie” ~Wisława Szymborska

„A kiedy zmienia się twój sposób myślenia, wraz z nim nieodmiennie zmienia się cała reszta.” ~Stephen King

MYŚLĘ, WIĘC JESTEM ~Kartezjusz

🙂

by Magdalena

obraz Džoko Stach z Pixabay

D jak Jesień

Jesień. Dziś tego pięknego, słonecznego przedpołudnia poczułam ją całą sobą. Gdzieniegdzie jeszcze zieleń jednak mocno już poprzeplatana złotem, żółcią i czerwienią. Liście na drzewach trzymają się resztkami sił choć w większości podróżują sobie po łąkach i trawnikach by wreszcie spocząć i otulić ziemię przed nadchodzącą zimą. Uwielbiam te chwile gdy promyki jesiennego słońca rozgrzewają buzię, pojawia się wtedy na niej uśmiech, mimowolnie. Pojawia się błogi spokój, radość i wewnętrzna wdzięczność za tę pełną uniesienia chwilę.

Jesień sprzyja nostalgii, rozmarzeniu, przywoływaniu letnich wspomnień… By jednak dotrwać w dobrej kondycji do następnego lata trzeba o siebie dbać, troskliwie.

Przede wszystkim o uśmiech i dobre samopoczucie. To klucze do dobrych relacji, z samą sobą a przez to z całym otoczeniem. Bliskimi ludźmi, zwierzakami, roślinami. Kobieta to Kapłanka Domowego Ogniska. Jeśli jest uśmiechnięta, kolorowa to wszystko wokół niej również się uśmiecha, gdy jest smutna i zgaszona, wszystko wokół niej marnieje.

Aby więc dbać o ten uśmiech i wewnętrzną radość, warto pamiętać o witaminie D. Jesienią i zimą wiele osób ma jej za mało, dlatego warto zbadać jej poziom i dobrać suplementację z lekarzem lub farmaceutą.

A czemu magnez? Bo magnez jest potrzebny do aktywowania witaminy D. Gdy go brakuje, witamina D pozostaje w organizmie w nieaktywnej, magazynowanej formie. Dlatego warto dbać o odpowiednią ilość magnezu w diecie.

Witamina D to dobra odporność, zdrowe zęby, kości, naczynia krwionośne, układ nerwowy, wzmocniona siła mięśniowa.

Witamina D przy tym jest prohormonem, czyli może się przekształcać na właściwą substancję aktywną hormonalnie.

Badania wiążą niedobór witaminy D m.in. z nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami autoimmunologicznymi, depresją czy osłabioną odpornością, choć nie oznacza to, że sama suplementacja przed nimi chroni.

Seniorzy z prawidłowym poziomem witaminy D dłużej zachowują funkcje poznawcze oraz są w lepszej kondycji umysłowej.

Właściwy poziom „witaminy słońca” jest niezbędny do tego, aby organizm funkcjonował prawidłowo i aby cieszyć się pełnią życia.

Po prostu, ŻEBY CHCIAŁO SIĘ CHCIEĆ!

Ubrana w uśmiech od ucha do ucha idę więc na jesienny spacer, by po powrocie, nasycona odżywczą mocą naturalną, przystąpić do czarodziania 😉

Czyli przemienić pigwę w kompot i dżem.

🙂

Nadmiar witaminy D też szkodzi, dlatego dawkę najlepiej ustalić z lekarzem.

by Magdalena